9 mei 2016 lezing over de Grote Omar

9 mei 2016 lezing over de Grote Omar georganiseerd door NADFAS

De Grote Omar was het meest fantastische, uitgebreide en weelderige boek dat ooit gebonden is. Het is versierd met meer dan duizend juwelen, vijfduizend leer op-legt en dertig vierkante meter bladgoud. Het duurde een team van vakmensen meer dan twee en een half jaar om het te maken. Het ging ten onder met de Titanic.

Deze lezing vertelt het verhaal van het maken van de prachtige Grote Omar en van de beroemde boekbinden; de firma Sangorski en Sutcliffe – die bekend stonden om hun uitgebreide met juwelen bewerkte bindingen – en de mannen die dit buitengewone boek hebben gemaakt. Het vertelt ook het ontroerende verhaal van het leven na de tragedie van de Titanic van één jongeman die tegen de verwachting in besloot om de binding te herscheppen, een onderneming waarin hij zelf verstrikt raakte in een tragedie en die hem voor de rest van zijn leven heeft beinvloed.

In de nacht van 14 op 15 april 1912 gebeurde het ondenkbare: het onzinkbaar geachte schip de RMS Titanic verging op zijn eerste reis. Hoewel de capaciteit op het schip slechts voor de helft was benut (het zusterschip Olympic was tien maanden eerder volgeboekt vertrokken) kwamen er 1522 opvarenden om het leven.
Honderd jaar later is deze tragische gebeurtenis reden voor talloze beschouwingen, documentaires en films, al dan niet in 3D. Maar één dramatisch voorval blijft onderbelicht: het verlies van een uniek, met de hand gebonden boek, gemaakt door de firma Sangorski & Sutcliffe. Het betreft de Engelse vertaling van de Ruba’iyat van de 12de-eeuwse Perzische dichter Omar Khayyam in een editie uit 1884.
De boekbinders Francis Sangorski en George Sutcliffe waren in 1901 een eigen binderij begonnen nadat ze bij de bekende binder Douglas Cockerell in de leer waren geweest. De kwaliteit van hun werk en hun opmerkelijke ontwerpen, een combinatie van Islamitische en Europese motieven, bleken een groot succes. De firma kreeg opdrachten van het Britse koninklijk huis en deed mee aan prestigieuze tentoonstellingen.
Rond 1906 begint men te experimenteren met het gebruik van (half)edelstenen op de banden die, net als sieraden, worden ingelegd in goud. Sangorski droomt van het binden van de ‘Great Omar’ in een ongekend luxe band met juwelen, binnen een spectaculair ontwerp van pauwen, bloemen en palmetten. Via een Amerikaanse handelaar krijgt hij tenslotte een opdracht en in 1909 wordt er met de uitvoering begonnen. In totaal worden er zes ontwerpen voor de band gemaakt. Er worden 1051 edelstenen verwerkt, waaronder robijnen, topazen en amethisten, alle in goud gevat. De afwerking met bladgoud en de minutieuze stempeling kost meer dan 2500 manuren, en er worden 4967 stukjes leer voor de decoratie gebruikt.
Het resultaat is adembenemend, maar het boek bereikt de nieuwe eigenaar niet. Berichten in de pers spreken over “the most remarkable specimen of binding ever produced has gone down with the Titanic” en “The jewelled “Omar Khayyam” which caused a stir recently in London book circles, has been lost in the Titanic”. Later in 1912 overlijdt Francis Longinus Sangorski. Hij verdrinkt bij een (geslaagde) poging een vrouw uit zee te redden.

Het verhaal van deze spectaculaire band wordt verteld door Rob Shepherd in Lost on the Titanic (London 2011). De Koninklijke Bibliotheek bezit een ander werk van Sangorski & Sutcliffe, een donkergroene, met goud bestempelde band rond Walter Pater, Imaginary Portraits en Gaston de Latour, An unfinished Romance. London 1900.
Zie ook de presentatie van de boekbandencollectie van de KB in Het Geheugen van Nederland en Stephen Ratcliffe, Jewelled bindings by Sangorski & Sutcliffe on the Rubaiyat of Omar Khayyam. [Lytham St. Annes], 2011.

Locatie Saloón Varietés Theatre in Fuengirola.

Kosten Euro 10,00 per persoon.

Meer informatie bij amanda.nadfas@gmail.com

Donkergroen marokijnen boekband, met goud bestempeld en met leeropleg in bruin en groen, door Sangorski & Sutcliffe, 1901. Inhoud: Walter Pater, Imaginary Portraits / Gaston de Latour, An unfinished Romance. London 1900 Signatuur: 1771 B 115
Donkergroen marokijnen boekband, met goud bestempeld en met leeropleg in bruin en groen, door Sangorski & Sutcliffe, 1901. Inhoud: Walter Pater, Imaginary Portraits / Gaston de Latour, An unfinished Romance. London 1900 Signatuur: 1771 B 115